Ex. Diaken Vermaat: 10 prangende vragen aan Mgr. Eijk

-Emmen- Er is ‘gerommel’ in de Nederlandse RK Kerk. Kardinaal Eijk is als hoofd van de Nederlandse RK Kerk op zijn zachtst gezegd ‘een beetje boos’op de Paus. Nu de kardinaal de media opzoekt om zijn grieven te uiten en daarmee wereldnieuws werd, geeft voormalig diaken Peter Vermaat zijn kritiek op het handelen van Kardinaal Eijk. Eijk krijgt nu vragen en opmerkingen van vele kanten. Gisteren gaf Erik Borgman in AD zijn kijk op de zaak, zie MariaBode van gisteren.

Hieronder de ‘open brief’ van Vermaat :

Het schrijven van de kardinaal geeft te denken!
Een open brief
Geachte kardinaal, Beste Wim,
Ik ben een beetje verbaasd over je opiniestuk op internet. Daar jezelf het publieke domein
voor het debat hebt opgezocht, voel ik mij genoodzaakt dit ook te doen. Niet reageren zou de
indruk kunnen wekken dat jouw stuk geen vragen oproept. Bij mij is dat echter wel het geval:
1. De monnik Benedictus schrijft in zijn Regel dat als je het niet eens bent met je overste je
dat niet buiten de geloofsgemeenschap moet gaan rondbazuinen. Bij mijn weten is dit traditie!
Sinds wanneer is het de gewoonte om je meerdere in het openbaar af te vallen?
2. Leg je door je optreden geen tijdbom onder het gezag van de Kerk? Is het niet gebruikelijk
dat priesters en anderen bij benoemingen of aan de vooravond van Witte Donderdag de eed
van loyaliteit afleggen aan hun bisschop? Wat stelt dit voor als jezelf op deze wijze die
loyaliteit naar jouw bisschop (die van Rome) ondermijnt?
3. Sinds wanneer is het traditie dat een bisschop zich bemoeit met het pastorale beleid van een
andere kerkprovincie? Sinds wanneer is het de gewoonte om van buiten af een pastoraal
proces te verstoren, dat nog gaande is? Zaai je hiermee geen twijfel en onrust? Is de pastorale
richtlijn van de paus – probeer er samen uit te komen – niet heel duidelijk?
4. Is je inzet niet wat al te fors? Spreken over ‘een afdrijven in de richting van afvalligheid
van de waarheid’ komt bij mij over als een retorische overdrijving. Is dat je bedoeling?
Bovendien, wat versta je onder waarheid? Het waarheidsbegrip wordt inzake religie op vijf
verschillende wijzen gebruikt. Mijn vraag is, wat wil je hier eigenlijk zeggen?
5. Is het niet de traditie van Christus om uit te zijn op vrede en verzoening? Een dergelijke
houding bespeur ik bij de pastorale aanpak van de paus. Alleen de leer herhalen lost de
pastorale nood niet op. Mag ik vragen hoe jij de pastorale nood, die er wel degelijk is,
tegemoet wilt treden? Is er geen sprake van een categoriefout door alleen maar de leer van de
kerk de mensen in geval van nood voor te houden? Overigens hield Jezus niet, volgens het
evangelie van Lucas, nog een laatste avondmaal met zijn verrader Judas? Is dat niet de
dialoog blijven zoeken tot het uiterste? Is dat ook geen Heilige Schrift en Heilige Traditie?
6. Het begrip transsubstantiatie, waar jij je op beroept, is een middeleeuws begrip. Maar het
substantiebegrip is in de loop van de tijd veranderd. Wat bedoel je precies met lichaam van
Christus? En hoe verhoudt zich de aanwezigheid van Christus in het brood tot zijn feitelijke
historische afwezigheid? Is het niet zinvoller om het debat over het substantiebegrip te
heropenen dan om oude begrippen klakkeloos te herhalen? Of om het in gewoon Nederlands
te zeggen: De substantie van brood blijft volgens het hedendaagse substantiebegrip gewoon
brood. Alleen noemde de middeleeuwer wat wij nu substantie noemen, toen accidentalia. Een
decreet van het concilie van Trente citeren is toch geen antwoord op een pastorale vraag van
vijfeneenhalve eeuw later, of wel soms? Kortom, wordt het geen tijd de theologie te
actualiseren, zodat gelovigen weten waar het over gaat?
7. Je citeert met name het Kerkelijk Wetboek en de Catechismus. Maar in die teksten staat
ook dat er anders gehandeld kan worden in geval van ernstige nood. Is het verengen van deze
nood tot sterfgevallen, zoals jij doet, geen minimalistische interpretatie? Laat deze bepaling
bovendien niet zien dat de leer, die jij zo helder noemt, niet zo helder is? Betekent het immers
niet dat als er uitzonderingen mogelijk zijn, deze leer daarmee impliciet wordt gerelativeerd?
Blijkt dat ook niet uit de praktijk? Zijn er niet altijd toenaderingspogingen geweest zoals bij
de uitvaart van paus Johannes Paulus II op 8 april 2005 waarbij kardinaal Ratzinger, de latere
paus Benedictus XVI, Roger Schutz, de calvinistische voorman van Taizé de communie gaf?

8. Hoort het ook niet tot de leer van de Kerk om niemand uit te sluiten? Zocht Jezus zelf niet
juist de zondaars op? En is niet de zonde tegen de Heilige Geest – die waait waar Hij wil en
blijkbaar ook onverwachte dingen kan initiëren – de enige die niet vergeven kan worden?
9. Is je hartenkreet aan het eind van je schrijven, waarin je spreekt van godsdienstig bedrog
wel zakelijk? Is het niet verstandiger deze teksten in hun context te bekijken in plaats van ze
te gebruiken als een emotionele uithaal naar paus en mede-bisschoppen?
10. Tot slot, zijn de uitnodigingswoorden bij de communie niet ‘Zalig zij die genodigd zijn
aan de maaltijd des Heren’? Is dit niet het zogenaamd goddelijk passivum? Betekent dat niet
dat het niet een bisschop is, maar uiteindelijk de Heer zelf die nodigt wie ter communie
kunnen gaan? Hoort dat ook niet bij de Heilige Schrift en Heilige Traditie?
Het zijn maar wat vragen die jouw schrijven bij mij oproept.
Hartelijke groet
Peter Vermaat, oud-medewerker van Mgr. W.J. Eijk.

Bron: Peter Vermaat Foto : Peter Vermaat

Peter Vermaat was 35 jaar lang diaken in en rondom de Leeuwarder parochies. In 2013 ging hij met pensioen.(red-jh)

 

4 Comments

  1. Hoe is het mogelijk dat deze man het mysterie van de Eucharistie bij het grof vuil zet. Jarenlang heeft hij in Leeuwarden de jongeren kunnen vergiftigen met zijn opvattingen.

    • Peter Vermaat

      Peter Vermaat heeft een eerste communieproject geschreven (handleiding en kinderboekje) getiteld: Het geheim van de Eucharistie. Nihil Obstat: Mgr. Dr. W.J. Eijk, een uitgave van het bisdom Groningen-Leeuwarden.

    • Beste Peter,
      Deze man maakt zich al jaren verdienstelijk als preker, verteller, bescheiden pastor. Hij werkte niet veel met jongeren. Hoe kun je spreken over vergiftigen? Die ‘vergiftigde’ jeugd knielt keurig, en krijgt de communie op de tong.. echter verder doen ze weinig en zie je ze alleen als er weer een showtje kan worden opgevoerd om hun heiligheid te tonen.. datzelfde geldt voor andere scherpslijpers, zelden zie je ze op koren, als koster of schoonmaker, maar bij de communie staan ze vooraan…
      Zo diep gaat dat gevoel bij het mysterie vaak niet, echter Peter Vermaat gaat verder dan dat uiterlijke vertoon, en zorgt in zijn preken dat het mysterie mag bestaan in ieders geest, niet alleen bij hen die het protocol bewaken. Je commentaar komt zeer giftig over, zeer onvriendelijk, zeer verbeten. Als je moslim was geweest, had de AIVD je waarschijnlijk al in het vizier gehad..;)

      Groet van een parochiaan en organist uit Leeuwarden.

    • Wat een giftig commentaar. En totaal ongefundeerd. Peter Vermaat deed niet het jongerpastoraat, en weet in de kerk juist mensen te inspireren met zijn preken en verhalen. Eigenlijk heb ik medelijden met scherpslijpers zoals u, zo dicht bij het mysterie, zo ver weg van de rest van schepping.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*