Vaticaan: ‘Amorele bankenwereld heeft niets geleerd’

Het Vaticaan heeft een nieuw rooms-katholieke ‘verbod’ klaar: geen winst maken die anderen kan beschadigen. Want winst is alleen maar ‘legitiem’ als het ‘de mens en specifiek de arme mens’ kan baten. Dat zegt de invloedrijke Congregatie voor de Geloofsleer in het document ‘Oeconomicae et pecuniariae quaestiones’ (Economische en financiële kwesties), dat werd goedgekeurd door Paus Franciscus.

Staan prominent in de tekst: de woorden welvaart en verdeling van de rijkdom. Verder zegt het Vaticaan ronduit en keihard dat de financiële sector vol amorele praktijken zit, zoals belastingontduiking, kortetermijndenken, derivaten en hoge lonen voor topmanagers. ‘Tien jaar na de wereldwijde financiële crisis heeft de wereld zijn kans gemist om een eerlijkere economische orde op te bouwen. Meer regulering is voortaan hard nodig.’

Hoewel het zeker niet de eerste keer is dat het Vaticaan iets zegt over Wall Street, is de toon nu wel heel streng en expliciet. Ook in 2011 lanceerde het Vaticaan een oproep voor ‘meer ethische en democratische principes in de financiële markten’. Maar toen kwam die oproep vanuit de (de minder invloedrijke) Raad voor Gerechtigheid en Vrede, en was de toon ook technocratischer (met de suggestie van een internationale regulator en belasting op financiële transacties).

Deze brief vraagt om robuuste welvaartsstaten, harde belastingwetten en bespreekt zelfs de heroepvoeding van studenten management en economie. Ook tewerkstelling, bij uitstek een onderwerp van seculiere politici, kwam aan bod. ‘Het kan niet dat jaarlijkse renten het inkomen uit arbeid versmachten en vervangen’, klinkt het. ‘Werk, dat samengaat met waardigheid, verliest zijn waarde in de huidige ongelijke machtsrelaties.’ Het document werd gisteren voorgesteld door de Ghanese (en erg armoedegevoelige) kardinaal Peter Turkson, aartsbisschop Luis Ladaria, en de Italiaanse econoom Leonardo Becchetti. De oproep zal waarschijnlijk goed scoren bij gelovigen in ontwikkelingslanden, en minder goed bij de Amerikaanse rechtse katholieken.

Voorbij de seks

‘In een kerk die zo lang gefocust leek op seksuele zonden heeft paus Franciscus de focus verplaatst naar financiële zonden’, twitterde de Britse journalist Christopher Lamb vanuit Rome. Volgens de Amerikaanse nieuwszender CBS is deze nieuwe focus bij de Congregatie een teken dat ‘ook de Vaticaanse bureaucratie de boodschap van de eerste Latijns-Amerikaanse paus begint te krijgen.’

Toch is het document eerder filosofisch dan praktisch. Het Vaticaan heeft geen actieplan. Bovendien blijkt het al moeilijk om het eigen huis schoon te houden. Dit jaar begint het proces tegen de man die twintig jaar aan het hoofd stond van de Vaticaanse bank. Hij verduisterde massaal geld bij de verkoop van Vaticaans vastgoed.

Opmerkelijk is ten slotte dat de Paus voor het eerst de invloed van consumenten wil activeren. Tot nu toe waren ‘massaconsumptie’ en ‘consument’ negatieve woorden in het Vaticaanse woordenboek, want een oppervlakkige afleiding van de kern van het geloof. Maar de tekst zegt nu expliciet dat consumenten macht en verantwoordelijkheid hebben, vanuit hun geloof. Ze moeten ten eerste een tegengewicht vormen voor de aandeelhouders in bedrijven. Ten tweede kunnen ze ethische producten kiezen (de tekst verwijst naar sweat-shop t-shirts en ethische spaarrekeningen).

Het Vaticaan gaat natuurlijk nog niet zover als Reza Aslan, Amerikaans-Iraanse professor religiewetenschappen. Die zei over Jezus dat ‘hij niet predikte over armen en rijken die elkaar tegemoet moesten komen. Jezus predikte gewoon tegen rijkdom’, aldus Aslan. ‘Hij haatte het. De historische Jezus kwam zo dicht bij Marxisme als maar kan.’

Bron: red/1010wins Foto: Pixabay

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*