Economen in zorg. De wereld wacht stagflatie

Zondag 25 juli 2021 06:10 – Bron: IPS/FD – Beeld: PB
  -Amsterdam/London- De laatste weken duikt in internationale media alsmaar vaker de term ‘stagflatie’ op. Vooral de econoom Nouriel Roubini waarschuwt hiervoor – en hij krijgt meer en meer bijval van zijn collega’s, wereldwijd. Maar wat is dit precies en waarom is het problematisch?

 ‘Stagflatie ‘is een samenvoeging van ‘stagnatie’ en ‘inflatie’. Het is bijgevolg de situatie waarin de inflatie hoog is (geldontwaarding en torenhoge prijzen), de economische groei vertraagt, en de werkloosheid steeds hoog blijft.

Stagflatie werd voor het eerst gesignaleerd in de jaren zeventig, toen veel ontwikkelde economieën te maken kregen met een snelle inflatie en hoge werkloosheid ten gevolge van de oliecrisis. Toen de olieprijs door de Jom Kipoer-oorlog plotseling verviervoudigde (Saoedi’s waren kwaad omdat het Westen de kant van Israël koos en gingen steeds minder olie oppompen) en vakbonden compensatie eisten voor de gestegen kosten van levensonderhoud, gebeurde wat eerder economische science-fiction had geleken: stagflatie. Sinds de jaren zeventig zijn stijgende prijsniveaus tijdens periodes van trage of negatieve economische groei eerder de norm dan de uitzondering geworden. In de laatste decennia is met name de Japanse economie het toonbeeld van stagflatie geworden.

Wanneer ontstaat stagflatie?

Het grootste gevaar komt volgens Roubini van de centrale banken en overheden. Overal ter wereld hebben overheden zoveel schulden opgebouwd dat centrale banken wel verplicht zijn de rente laag te houden. Als de rente snel omhoog zou gaan, komen de meeste overheden in financieringsproblemen. Concreet: het Institute for International Finance heeft berekend dat de wereldwijde schuldenratio is gegroeid naar 356 procent van het totale bbp van alle landen, weet Het Financieele Dagblad. Die schuld stijgt door de corona-uitgaven gewoon verder. Zo heeft de VS 1.900 miljard dollar voor steunmaatregelen gereserveerd (nadat het eerder al 3.900 miljard dollar spendeerde), en wil de Europese Commissie 800 miljard extra gaan uitgeven om de economische effecten van de coronacrisis te bestrijden.

Volgens Roubini kan het voortzetten van deze monetaire politiek er snel voor zorgen dat de obligatiemarkt en kredietmarkt crashen. “En daarna de aandelenmarkt, wat het startpunt zou zijn voor een recessie. Centrale banken hebben hun onafhankelijkheid verloren,” zegt hij in The Guardian.

Hoewel Roubini niet aan zijn eerste foutieve doemprofetie toe is, kent de huidige situatie op de financiële markten wel veel overeenkomsten met die in de jaren 1970: gigantische overheidstekorten, lage rentes en politici die de inflatiecijfers wegwuiven. Ook krijgt Roubini intussen bijval van economieprofessor Mohamed El-Erian: “Stagflatie moet de grootste zorg worden van onze economie, want als die echt doorzet, is niemands geld nog veilig,” zei die deze week nog op CNBC.

De problemen

Erik Joly, hoofdeconoom van ABN-Amro, schrijft in de Belgische krant Het Nieuwsblad dat hij verwacht dat het bij ons allemaal wel zal meevallen. De inflatie in Europa is immers veel lager dan in de VS. Als zij het ergens zullen voelen, dan toch in ‘s werelds grootste economie.

Toch blijft het oppassen: de gevolgen van Amerikaanse stagflatie zullen hier ook merkbaar zijn – landen en continenten zijn nu eenmaal met elkaar verweven in de wereldeconomie. Want: “als bedrijven minder gaan verkopen, door mogelijk nieuwe lockdowns, dan zullen die bedrijven minder winst maken. Minder winst leidt tot een daling van de beurswaarde. En als de beurs in de VS daalt, dan (…) daalt ze ook bij ons. Dus stagflatie, zelfs als die beperkt blijft tot de VS, is slecht nieuws voor iedereen die spaarcentjes in de beurs stak.”

David Stockman, bestsellerauteur en budgetchef van voormalig Amerikaans president Ronald Reagan, meent dat het niet het moment is om te beleggen op de beurs. Integendeel; in een recent interview gepubliceerd op de zakensite ZeroHedge waarschuwt hij namelijk voor een beurscrash van ongeziene omvang.

De opvallendste citaten over de aankomende crash:

  • “Een reset is gewoon een leuke naam (…) voor een crash van epische proporties, die wij zullen krijgen omdat de markten zo opgeblazen zijn.”
  • “Biljoenen dollars zijn in gevaar. Om er een dimensie aan te geven (…): er staat een zeepbel van 60 biljoen dollar op de balansen van 130 miljoen mensen in de Amerikaanse samenleving, maar vooral in de top 5 tot 10 procent die een enorm deel van de activa bezitten.”
  • “Ik heb geen idee hoe groot de correctie zal zijn, maar als het gewoon terug naar normaal zou gaan… zou het een correctie van 60 biljoen zijn, en dat is een behoorlijk groot gat in de emmer.”
  • En: “Als er 60 biljoen verdwijnt (uit de Amerikaanse economie), verandert dat alles. Het zet het financiële systeem en de economische realiteit op zijn kop.”

Hoe komt het dat er donkere economische tijden voor de deur staan? Stockman zegt dat je niet verder hoeft te kijken dan Washington D.C. en de Amerikaanse centrale bank; de Fed. Hij legt uit: “Wanneer centrale banken als een gek beginnen te infleren, blaas je eerst financiële activa op. Uiteindelijk werkt het door in goederen en diensten, en dat is waar we nu zijn aanbeland.” Dit is volgens Stockman de tweede fase van inflatie. Verder: “Er is nog nooit een kleine groep regeringsfunctionarissen geweest, ongekozen bovendien, die meer moedwillige schade aan de economie en aan het leven van gewone mensen dan (Fed-hoofd) Jerome Powell en zijn vrolijke bende van gekke gelddrukkers. Dit is echt een schande.” Doorgaand op dit elan: “Deze mensen zijn bijna crimineel incompetent, gezien wat ze zeggen over de wereld – wat helemaal verkeerd is; gezien wat ze doen – dit massale, ongerechtvaardigde geld drukken …”

Hoe groot zal de correctie zijn? Stockman denkt dat er een correctie van 50 tot 75 procent zal plaatsvinden op de financiële markten. “Het enige bezit dat zijn waarde in de loop der tijd heeft behouden, is goud.” Hij raadt aan dat iedereen wat goud bezit als verzekering tegen de komende ‘reset’.

De slotwaarschuwing: “Bewaar uw bezit.”

Voortbordurend op de eerdere overheidskritiek: “Dit is het laatste moment om hebzuchtig of agressief te zijn of overdreven optimistisch over de toekomst.  De toekomst wordt gestuurd door de beleidsmakers…” En: “Het hele systeem wordt bestuurd door Washington. De Federal Reserve domineert de financiële markten volledig – de Fed heeft 6,5 miljard dollar per dag gedrukt de afgelopen 688 dagen. Ze hebben meer geld gedrukt dan in de eerste eeuw van haar bestaan.”

Biografie: Stockman was een van de meest controversiële begrotingsdirecteuren in het Witte Huis ooit. Hij geldt als de vader van Reaganomics” : een economisch beleid waarbij deregulering van de privésector de boventoon voerde.

Recenter was hij een van de meest prominente critici van het begrotingsbeleid van Trump. “Je krijgt soms een zwarte zwaan”, vervolgt Stockman, “of je krijgt een oranje zwaan in de Oval Office die niet kan stoppen met tweeten en het hele proces afleidt en niks bereikt.”

Een boek van hem uit 2013, ‘The Great Deformation’ genaamd, staat op de bestsellerlijst van de New York Times.

Geef een reactie op dit artikel