-Wienerneustadt- De structuur van de rooms-katholieke kerk zal ingrijpende veranderingen ondergaan naarmate het aantal leden en priesters afneemt, maar een “volledig seculier en goddeloos Europa” is niet wat de toekomst brengt.
Zo verwoordde de Weense pastoraaltheoloog Paul M. Zulehner het in het nieuwe kerkblad van het aartsbisdom Wenen). “Theologisch gezien ga ik ervan uit dat God geen cynicus is en genoeg mensen roept om het Evangelie te preken”, zegt de godsdienstsocioloog. De kerk zal zich echter ontwikkelen van een priesterlijke kerk tot een kerk van het volk van God en van een dienstbare kerk tot een kerk van gedoopten die geroepen zijn, inclusief vrijwilligers, voorspelt Zulehner.
“Naar mijn inschatting is alleen de gastvrije en open volkskerk levensvatbaar voor de toekomst.” Om deze volkskerk echt tot leven te brengen, zijn echter nog steeds aanzienlijke inspanningen en sterke persoonlijke betrokkenheid nodig, benadrukt Zulehner. “Natuurlijk is het handiger om een kerk te hebben die zich richt op priesters, pastoraal medewerkers en betaald personeel. Maar dit soort dienstverlening loopt ten einde en zal financieel niet langer houdbaar zijn.
Iedereen is geroepen, draagt een rol, een missie en een roeping in zich. “Wij moeten de krachtige dooproeping die mensen in zich dragen, vertalen naar het echte kerkelijk leven,” suggereert Zulehner. Dit vereist – figuurlijk gesproken – pastorale “truffeljagers” die roepingen ontdekken, ondersteunen en versterken en zelfs leiden tot vrijwilligersacademies. Deze hebben op hun beurt een professionele structuur nodig: “een duidelijk begin, een duidelijk einde, een duidelijke ontwikkeling – en een cultuur van erkenning. Een simpel bedankje na 50 jaar is onvoldoende.”
In de kerk van de toekomst is ook een nieuw soort vrijwillige priester, afkomstig uit de parochiegemeenschap, denkbaar. “Wij hebben andere bronnen nodig voor het gewijde ambt, omdat het aantal priesters op de vrije markt – tenminste in onze roomse kerk – dramatisch laag is”, legt Zulehner uit. Zonder lekenvoorgangers zou de kerk al “vrij hulpeloos” zijn, maar leken krijgen nog steeds te weinig inspraak in de besluitvorming.
Voor een duurzame, mensgerichte kerk is echter een “synodale cultuur van het ambt nodig, want autoritair klerikalisme hoort niet thuis in een toekomstige kerk van lekenpredikers.” Een nieuwe kwaliteit van het lekenpastoraat zou dan zelf een nieuwe dynamiek genereren en “een nieuwe manier van christen-zijn die vreugde brengt en waar mensen zeggen: dit is ook goed voor mij op persoonlijk vlak.”
