MEXICO-STAD Het is totale chaos in Mexico. Voor het eerst riepen bisschoppen op om afgelopen zondag niet naar de kerk te gaan, maar veilig thuis te blijven.
De chaos werd veroorzaakt door een dramatische politieoperatie waarbij Nemesio Oseguera Cervantes, beter bekend als de ‘drugsbaron El Mencho’, dodelijk werd verwond. Hij wordt beschouwd als het hoofd van het Jalisco New Generation-drugskartel. Volgens Mexicaanse media kwamen minstens zes andere hooggeplaatste bendeleden om het leven. Nog maar een paar weken geleden had de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum een dergelijke aanpak categorisch uitgesloten. “Een terugkeer naar de oorlog tegen drugs is geen optie”, zei zij destijds. Een dergelijk beleid zou uiteindelijk tot fascisme leiden. Nu lijkt Sheinbaum, vrijwel eker door de druk van de VS, te hebben gekozen voor een hardere aanpak tegen de georganiseerde misdaad. Ze krijgt daarbij steun van het Witte Huis in Washington: woordvoerster Karoline Leavitt kondigde zondagavond aan dat de VS inlichtingen hadden verstrekt voor een operatie in Jalisco.
Gedurende de hele zondag verspreidden zich steeds meer beelden van de gruwel in Mexico via sociale media: rookpluimen boven steden, brandende benzinestations, uitgebrande bussen en paniek in winkelcentra. Nog nooit waren de kerken zo leeg als afgelopen zondag. De bevolking vreest ook de komende dagen voor massale wraakacties op burgers en gebouwen, na de dood van ‘El Mencho’. Voor de hele week geldt het overheidsadvies om ‘binnen te blijven’ omdat in het hele land wraajacties worden verwacht.
Kort daarna publiceerde de rooms-katholieke kerk in Mexico een verklaring. “Wij zijn ons bewust van de moeilijke tijden waarin wij ons als samenleving bevinden”, luidde een verklaring van kardinaal Carlos Aguiar Retes. De aartsbisschop van Mexico-Stad, zichtbaar bezorgd, riep op tot inspanningen voor vrede en gerechtigheid in het land. De dramatische inschatting van de situatie door de kerk wordt geïllustreerd door een noodplan van de Mexicaanse bisschoppenconferentie, gepubliceerd in de krant “El Universal”. Volgens het plan moet een soort risicokaart worden gemaakt om de autoriteiten te waarschuwen en beschermende maatregelen te treffen voor parochianen en priesters.
Conflict tussen de kerk en de Mexicaanse linkse regeringen
De afgelopen jaren is er een conflict geweest tussen de Kerk en de Mexicaanse linkse regeringen van Andrés Manuel López Obrador (2018-2024) en Claudia Sheinbaum (sinds 2024) over het juiste veiligheidsbeleid. De kerk betoogde dat een koerswijziging noodzakelijk was vanwege de groeiende macht van de drugskartels, die de samenleving en de politiek hebben geïnfiltreerd. Tegelijkertijd deed ze tientallen voorstellen om de situatie te verbeteren. Sheinbaum nam destijds echter afstand: “Ik deel de pessimistische beoordeling van de huidige situatie niet.” Haar voorganger, López Obrador, had een beleid gevoerd gebaseerd op het motto “Knuffels, geen vuurwapens.” Maar na zes jaar werd een nieuw record van bijna 200.000 moorden geregistreerd.
WK-voetbal
De recente incidenten zijn extra urgent omdat er binnen minder dan vier maanden 13 wedstrijden van het WK voetbal in Mexico plaatsvinden. Gastland Mexico en Europees kampioen Spanje spelen beide wedstrijden in Guadalajara, de hoofdstad van de onrustige provincie Jalisco. Lokale media melden dat het uitbreken van geweld de WK-locatie in een spookstad heeft veranderd, omdat mensen niet meer de straat op durven.
