MÜNCHEN De rooms-katholieke kerk in Duitsland is volop in beweging en staat aan de vooravond van grote veranderingen. Vorige week gaf de Beierse kardinaal Marx zijn goedkeuring aan de huwelijkszegen voor gescheidenen en LHBTI’ers. Nu wil men nog een stap verder…
De bisschoppen van Beieren worden benoemd, zoals elke bisschop wereldwijd, door de Paus. Christian Gärtner, voorzitter van het deelstaatscomité van rooms-katholieken in Beieren, pleit voor een grotere participatie van de lokale katholieken in dit proces. Hij is van mening dat minister-president Markus Söder hierover met het Vaticaan zou moeten onderhandelen. Als het aan Christian Gärtner, ligt, zal dit snel veranderen: “Het tijdperk van beslissingen door één persoon aan de top moet voorbij zijn.” In plaats daarvan zouden lokale katholieken inspraak moeten krijgen.
Markus Söder moet het contract heronderhandelen
De procedure is vastgelegd in het Beierse Concordaat van 1924. Dit is een internationaal verdrag tussen de Vrijstaat Beieren en de Heilige Stoel. Het kan alleen worden gewijzigd als beide partijen daarmee instemmen. Christian Gärtner roept daarom de Beierse minister-president Markus Söder (CSU) op om het staatsverdrag met de rooms-katholieke kerk opnieuw te onderhandelen. Söder moet ervoor zorgen “dat Beierse katholieken eindelijk inspraak hebben in de benoeming van hun bisschoppen”, aldus Gärtner in een interview met het katholieke persbureau KNA.
Gärtner ziet het ontbreken van medezeggenschap als een tegenspraak met de opdracht van Paus Franciscus en zijn opvolger Leo XIV om een synodale kerk te worden. “Voor mij is synodaliteit ook democratie”, zegt Gärtner. Gärtner is sinds een jaar de hoogstgekozen vertegenwoordiger van de ruim 5 miljoen katholieken in de deelstaat Beieren . Het Staatscomité van Katholieken in Beieren is de vereniging van de diocesane raden van de Beierse bisdommen.
De benoeming van bisschoppen verschilt per regio in Duitsland
In Beieren is de deelname aan de benoemingsprocedure tot nu toe beperkt tot niet-bindende voorstellen, die ook zijn voorbehouden aan bisschoppen en kathedraalkapittels. De procedure voor de benoeming van bisschoppen verschilt echter per regio in Duitsland.
In het bisdom Freiburg is bijvoorbeeld het Concordaat van Baden van toepassing. Daar stuurt de zittende aartsbisschop jaarlijks een lijst met potentiële opvolgers naar Rome. De Paus kiest drie kandidaten uit deze lijst. Als de bisschop van Freiburg aftreedt, wordt in Freiburg een opvolger gekozen uit deze drie kandidaten – niet door de parochianen van het bisdom, maar door het kapittel, een orgaan van priesters.
Zou een Zwitsers model ook in Beieren denkbaar zijn?
In St. Gallen in Zwitserland is er meer participatie van leken: vorig jaar kon de nieuwe bisschop Beat Grögli alleen aantreden omdat hij op een lijst van zes kandidaten stond die door het kathedraalbestuur was samengesteld na overleg met parochies over het profiel van een nieuwe bisschop.
Een meerderheid van de afgevaardigden van het -eigen- Synodale Pad van de kerk in Duitsland stemde voor een soortgelijke procedure. De synodeleden stemden ervoor dat Duitse visdommen zich zouden verplichten tot een grotere participatie van leken, ook bij de benoeming van bisschoppen.
