Nieuwe samenwerking moet leegstand Zeeuwse RK-kerken voorkomen

Leestijd: 2 minuten

Zaterdag 7 februari 2026 – 11:58 uur – Bron: Redactie Kerk/Omroep Zeeland radio – Beeld: MB

MIDDELBURG  Het gaat niet goed met veel rooms-katholieke kerken in Zeeland. Door bevolkingskrimp en uitschrijving daalt het aantal kerkgangers, terwijl de onderhoudskosten stijgen. Meerdere partijen slaan daarom de handen ineen om te voorkomen dat Zeeuwse kerkgebouwen leeg komen te staan. Bijvoorbeeld door kerken een nieuwe functie te geven als dorpscentrum, bibliotheek of cultureel centrum.

De gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Sluis en Terneuzen zullen gaan samenwerken met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, provincie Zeeland en bisdom Breda. De overeenkomst werd gisteren bekrachtigd in de Sint-Willibrordusbasiliek in Hulst.

Probleem is bij rooms-katholieke kerken verhoudingsgewijs groter

“Met name in Zeeuws-Vlaanderen en delen van Zuid-Beveland zullen de komende tijd kerken leeg komen te staan”, vertelt gedeputeerde Harry van der Maas in het Omroep Zeeland-radioprogramma Zeeland wordt wakker. “Dat doet veel mensen zeer, want vaak is een kerk ook letterlijk het middelpunt van een wijk, dorp of stad. Veel mensen hebben iets met zo’n kerkgebouw. Soms om religieuze redenen, maar soms ook cultuurhistorisch of vanwege de architectuur.”

Verpaupering

Al ruim voordat kerken leeg komen te staan, willen de partijen nadenken over een oplossing. Want staat een kerk eenmaal leeg, dan staat verpaupering voor de deur. Bij de samenwerking wordt voor elke kerk afzonderlijk gekeken wat het beste past. Er wordt rekening gehouden met de mensen die de kerk gebruiken, de ontwikkelingen in de buurt, de religieuze betekenis en de waarde van het gebouw als erfgoed. Het gaat erom dat zowel het gebouw als de gemeenschap eromheen behouden blijft. Zo willen de partijen ervoor zorgen dat kerken niet alleen een plek voor geloof blijven, maar ook een rol in de samenleving blijven spelen.

Protestantse kerken worden niet meegenomen in de samenwerking, terwijl het onvermijdelijk is dat ook hervormde en gereformeerde kerken leeg komen te staan. Maar volgens gedeputeerde Harry van der Maas is het probleem bij rooms-katholieke kerken verhoudingsgewijs groter. “Bovendien zijn rooms-katholieke kerken gewijd, waardoor ze niet zomaar onttrokken mogen worden aan erediensten. Dat ligt gevoeliger.”