VATICAANSTAD Paus Leo XIV heeft ‘pittige’ kritiek geuit op (katholieke)burgers die objectieve wetenschappelijke feiten ontkennen, zoals die over klimaatverandering.
“Te veel mensen in onze wereld weigeren te erkennen wat de wetenschap en de kerk ondubbelzinnig leren: dat we een grote verantwoordelijkheid dragen voor het behoud van onze planeet en voor het welzijn van haar bewoners, met name de meest kwetsbaren, wier leven in gevaar wordt gebracht door de meedogenloze uitbuiting van de mensheid en de natuur,” zei hij vanochtend in het Vaticaan.
Dit, zo zei hij, is een “verraderlijke bedreiging” voor wetenschap en religie. “Juist daarom is de inzet van de kerk voor rigoureuze, eerlijke wetenschap niet alleen waardevol, maar essentieel,” zei hij tijdens een audiëntie met leden van de raad van toezicht van het Vaticaans Observatorium.
Geloof versus wetenschap?
Hij verwees verder naar de heroprichting van het observatorium 135 jaar geleden door Leo XIII (1878-1903), naar wie de Paus, die nu een jaar in functie is, verwijst met zijn Pauselijke naam. In die tijd werd wetenschap steeds vaker afgeschilderd als een concurrerende bron van waarheid naast religie. Daarom zag de kerk een dringende noodzaak om de groeiende perceptie dat geloof en wetenschap vijanden waren tegen te gaan, aldus Leo XIV.
Sterrenkunde neemt in dit opzicht een bijzondere positie in. “Het vermogen om met verwondering de zon, de maan en de sterren te beschouwen, is een gave die aan ieder mens is gegeven, ongeacht rang of omstandigheden.” De nachtelijke hemel is schat van schoonheid. Het staren naar de hemel nodigt ons uit “om onze angsten en zwakheden te erkennen in het licht van Gods onmetelijkheid”, aldus Leo. “De nachtelijke hemel is een schat van schoonheid die voor iedereen toegankelijk is – rijk of arm – en in zo’n pijnlijk verdeelde wereld is het een van de laatste werkelijk universele bronnen van vreugde.”
Tragisch genoeg wordt zelfs deze gave nu bedreigd, merkte hij op, verwijzend naar paus Benedictus XVI (2005-2013). “We hebben onze hemel gevuld met kunstlicht, waardoor we blind zijn voor het licht dat God erin heeft geplaatst,” citeerde hij Benedictus uit 2012.
Het Vaticaans Observatorium, een van de oudste instellingen in zijn soort ter wereld, heeft zelf al twee keer moeten verhuizen vanwege de toenemende lichtvervuiling. In de jaren dertig verhuisde het van Rome naar het minder heldere Castel Gandolfo in de Albanese heuvels (zie foto kop artikel). Maar omdat het daar ook steeds helderder is geworden, vindt een groot deel van de waarnemingen nu plaats in een observatorium op de 3270 meter hoge Mount Graham in Arizona. Het onderzoekscentrum in de VS is nu een van de grootste en modernste ter wereld.
