OUDE PEKELA De H. Sint Willibrorduskerk in Oude Pekela sluit op korte termijn de deuren. Op Tweede Paasdag zal de laatste H. Mis worden gevierd. Tijdens een viering gisteren gaf bisschop Ronald Cornelissen tekst en uitleg aan de parochianen over de voorgenomen sluiting. Buiten de kerk reageren bezoekers gelaten. ‘Mijn overgrootvader was hier bij de eerste mis, ik ben bij de laatste’, zegt een vrouwelijke kerkganger tegen TV Noord.
De oorzaak van de sluiting kent allereerst de bekende oorzaken. ‘We redden het gewoon niet, soms financieel niet, soms door een tekort aan vrijwilligers en soms omdat het kerkbezoek heel laag is.’ Op termijn moest volgens de bisschop daarom de kerk in Oude Pekela sluiten.
In april wordt bovendien de kerk gerestaureerd vanwege schade door aardbevingen. ‘Het duurt zeker een jaar voordat de kerk weer open kan’, zegt Cornelissen. Daarop is besloten de kerk definitief met Pasen al te sluiten. ‘We hebben ook bij corona gemerkt dat als je een kerk een jaar dicht doet of langer, mensen afhaken. Die gaan ergens anders naartoe of zijn gewend om de viering via livestream te volgen. Dus wat hou je op een gegeven moment nog over?’
Als altijd zijn de gevoelens gemengd: waarom onze kerk? Waarom nog restaureren als de kerk toch sluit? Oost Groningers kroppen hun teleurstelling en soms woede graag op. Geen protesten, spandoeken of acties, maar wel verdriet. Nuchterheid kenmerkt de Oost Groninger eveneens. Men ziet dat er in de regio andere katholieke kerken zijn, die nog wel levensvatbaarheid hebben. Men ziet al jaren de krimp in de dorpen, na de school, verdween de supermarkt en dan gaat het hard. Dorpen kwakkelen voort met een vergrijzende bevolking, die er vaak de voorkeur aan geeft te kerken in de woonkamer met een kop koffie voor de TV.
De sluiting past in een bredere ontwikkeling. In Nederland neemt het aantal mensen dat bij een kerk hoort al tientallen jaren af. Deze week komen de nieuwste cijfers binnen over het aantal Nederlanders dat nog lid is van een kerk of deze bezoekt, de trend was de laatste jaren een neerwaartse. Die ontkerkelijking begon al in de jaren zestig en speelt ook in Oost-Groningen. ‘60, 70 jaar geleden waren dat bloeiende parochies, maar heel veel katholieken zijn weggegaan, oud geworden of hebben het tijdelijke voor het eeuwige ingeruild.
Cornelissen: ‘Het in de lucht houden van een kerk kost ontzettend veel geld elk jaar. Ik was enkele weken geleden in een parochie, die heeft per jaar een tekort van 400.000 euro. Dat houd je natuurlijk niet lang vol.’ Toch ziet de bisschop ook voorzichtig hoopvolle signalen. Volgens hem melden zich de laatste tijd juist weer meer jongeren bij de kerk. ‘Met Pasen zal ik dertien jongeren dopen in Veendam’, zegt hij. ‘Dat is jarenlang niet voorgekomen, dat is er normaal nul of één.’
Wat er na de restauratie met het kerkgebouw gebeurt, is nog niet bekend. Cornelissen: ‘We zetten erop in dat het gebouw blijft en dat het een mooie andere functie voor de gemeenschap krijgt, maar we zullen het dan niet meer als vierplek hebben.’ De opbrengst van een eventuele verkoop wordt volgens de bisschop gebruikt om de andere kerken in de regio in stand te houden. Of de kerk in het aanpalende Nieuwe Pekela open zal blijven is nu de vraag. In het diocesaan gebouwenplan zie het er niet rooskleurig uit.
