UPDATE onder artikel
MANAGUA De bisschop-emeritus van Estelí, monseigneur Juan Abelardo Mata, is sinds 30 juni 2016 spoorloos verdwenen. Hij werd toen ontvoerd door de politie van het regime van Daniel Ortega en Rosario Murillo. Sinds zijn ontvoering is er geen informatie meer over de verblijfplaats of de toestand van de 80-jarige katholieke prelaat. Een anonieme bron binnen de katholieke kerk bevestigde dat monseigneur Mata “niet thuis is en dat we niet weten waar hij zich bevindt.”
De emeritus bisschop werd aanvankelijk op maandag 29 juni 2026 door de politie aangehouden als vergelding voor een Misviering die hij op zondag 28 juni had opgedragen in de Cruz del Calvario-kerk in de stad Estelí, waarin hij de gelovigen had opgeroepen te bidden voor de vervolgde rooms-katholieke kerk. Monseigneur Mata werd vervolgens onder bewaking geplaatst in zijn woning in de stad Tisma, in het departement Masaya. Op 30 juni werd hij echter opnieuw ontvoerd door politieagenten.
“Ik heb contact opgenomen met een priester in Nicaragua die rechtstreeks contact heeft met de familie, en die vertelde dat hij nog terug is en dat ze wanhopig en radeloos zijn omdat ze niets weten over de bisschop”, aldus advocate en onderzoekster Martha Patricia Molina. “De bisschop is niet in handen van zijn familie, noch is hij op het seminarie: hij is in handen van het dictatoriale regime”, benadrukte ze.
De politie arresteerde ook pater Francisco Morales, de parochiepriester van de Cruz del Calvario-kerk, waar bisschop Mata de Mis opdroeg voordat hij werd ontvoerd. Volgens berichten kwamen paramilitairen naar de kerk om de bisschop tijdens de dienst te fotograferen, naar zijn preek te luisteren en “foto’s te maken van mensen die hem begroetten”. De priester is momenteel ook vermist. Diaken Wilfred Aráuz Rodríguez werd eveneens gearresteerd, maar enkele uren later weer vrijgelaten.
De onderzoekster stelde dat deze situatie alleen maar duidelijk maakt dat onder een dictatuur “niemand zich mag uitspreken”. Na de ontvoeringen van de bisschop en de andere religieuzen “zijn sommige religieuze activiteiten in het bisdom Estelí opgeschort vanwege het heersende klimaat van onzekerheid”, klaagde ze aan. “De laatste keer dat ze levend werden gezien, was in handen van de politie”, verklaarde Molina, die het regime van Ortega en Murillo verantwoordelijk hield voor de fysieke veiligheid van de vermiste religieuzen.
Ze eisen een ‘bewijs van leven’.
De Amerikaanse senator Rick Scott eiste van het regime een bewijs van leven voor aartsbisschop Mata, die spoorloos is. “Zijn familie heeft nog steeds geen informatie over zijn verblijfplaats. Hij heeft een medische aandoening die onmiddellijke behandeling vereist. Het regime moet onmiddellijk bewijs leveren dat aartsbisschop Mata nog leeft en hem onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten”, eiste hij. Scott voegde eraan toe dat het regime een einde moet maken aan de repressie tegen Nicaraguanen en “de meedogenloze aanvallen op de godsdienstvrijheid”: “Het geweld dat tegen een 80-jarige religieuze leider wordt gebruikt, is even schandelijk als absurd en kan niet worden getolereerd.”
Een groep van negen Nicaraguaanse politieke en maatschappelijke organisaties veroordeelde in een verklaring dat “de vervolging van de katholieke kerk voortduurt”. “Elke vorm van intimidatie tegen bisschop Mata is niet alleen een aanval op hem persoonlijk. Het maakt deel uit van een systematisch beleid van intimidatie, pesterijen en vervolging gericht tegen bisschoppen, priesters, religieuzen en leken die toegewijd zijn aan hun geloof”, herhaalden ze. In maart 2026 had Rosario Murillo al fel uitgehaald naar kritische priesters en ballingen die het regime bekritiseren, hen ervan beschuldigend “de duivel te dienen” en hen “zwervers”, “verraders” en mensen “vol haat” genoemd.
Monseigneur Juan Abelardo Mata staat bekend om zijn uitgesproken kritiek op de dictatuur. Hij diende op 23 juni 2021 zijn ontslag in als bisschop van Estelí, op 75-jarige leeftijd, zoals voorgeschreven door het kerkelijk recht, en is sindsdien bisschop-emeritus. Sinds 2018 heeft hij de vervolging van de kerk aan de kaak gesteld en openlijk zijn steun uitgesproken voor priesters en bisschoppen die gevangen werden gezet en later verbannen. “Ze weten niet eens meer hoe ze moeten liegen; de boze raakt er zelf in verstrikt” verklaarde de bisschop in 2020.
U P D A T E 6 juli
Na bijna drie dagen in politiehechtenis te hebben gezeten, is de katholieke bisschop Juan Abelardo Mata (80) afgelopen weekend in Nicaragua vrijgelaten, zo melden lokale media. De arrestatie volgde op een kerkdienst die een week eerder plaatsvond, waarbij de gepensioneerde bisschop van het bisdom Estelí opriep tot gebed voor een kerk die door de staat werd vervolgd.
Mata werd vervolgens gearresteerd en enkele uren verhoord voordat hij werd vrijgelaten. Enkele dagen later volgde een tweede arrestatie. Volgens een officiële verklaring van het ministerie van Binnenlandse Zaken hield deze tweede arrestatie verband met een onderzoek naar “financiële omstandigheden en familiebanden die onverenigbaar zijn met het priesterschap”.
Het feit dat er dagenlang niets van bisschop Mata werd vernomen, voedde de bezorgdheid onder de gelovigen van zijn bisdom. De zaak trok ook de aandacht in de Verenigde Staten, waar de Republikeinse senator Rick Scott opriep tot zijn onmiddellijke vrijlating.
De druk vanuit Washington speelde uiteindelijk een doorslaggevende rol in de vrijlating van de geestelijke, aldus websites die kritisch staan tegenover de regering. De Nicaraguaanse kardinaal Leopoldo Brenes meldde afgelopen weekend een privé-audiëntie met paus Leo XIV in Rome. Er werden geen details over de ontmoeting vrijgegeven, maar waarnemers gaan ervan uit dat ook de situatie van de Kerk in Nicaragua ter sprake is gekomen.
