WARSCHAU Het aartsbisdom Krakow in Zuid-Polen heeft kritiek geuit op de manier waarop hun voormalige bisschop, Karol Wojtyla, de latere Paus Johannes Paulus II (1978-2005), omging met slachtoffers van seksueel misbruik. “Hij had geen oog voor de slachtoffers”, zegt de woordvoerder Piotr Studnicki van het bisdom aan het weekblad “Tygodnik Powszechny”. Karol Wojtyla besefte niet “hoe belangrijk het is om de slachtoffers van misbruik serieus te nemen, hen te ontmoeten en naar hen te luisteren”.
Wojtyla was aartsbisschop van Krakow van 1964 tot zijn verkiezing tot Paus in 1978. Volgens de woordvoerder van het bisdom heeft de Paus, die in 2014 heilig werd verklaard, wel actie ondernomen tegen priesters die kinderen hadden misbruikt. Studnicki benadrukt dat kardinaal Wojtyla zich in deze gevallen aan de burgerlijke wetten van die tijd en het canoniek recht had gehouden. Echter, vanuit het perspectief van nu, “kunnen we teleurgesteld zijn dat hij geen maatregelen heeft genomen zoals wij dat nu doen”, legt hij uit. Hoewel de inmiddels heilige overtuigd was van de morele verwerpelijkheid van pedofilie, “was hij niet geheel zonder schuld.”
Een recent onderzoek van de krant “Rzeczpospolita” heeft onthuld dat Wojtyla tijdens zijn ambtsperiode als aartsbisschop van Krakau geen misbruikgevallen heeft verzwegen, maar juist actie heeft ondernomen tegen de daders. De krant kon de afgelopen weken documenten uit het archief van het aartsbisdom analyseren, nadat de nieuwe aartsbisschop van Krakau, kardinaal Grzegorz Rys, het archief voor dergelijk onderzoek had opengesteld. “De onderzoeksresultaten tonen aan dat we niet moeten aarzelen om kerkarchieven open te stellen voor onderzoeksdoeleinden. Hoe moeilijk en pijnlijk een geschiedenis ook mag zijn, gesloten archieven zijn net zo beangstigend”, aldus diocesaan woordvoerder Studnicki, volgens OSV News. In 2023 haalden beschuldigingen van een doofpotaffaire rond misbruik door Karol Wojtyla, gepubliceerd in een onthullend boek en een tv-documentaire, internationaal de krantenkoppen. Deze beschuldigingen waren gebaseerd op documenten van de voormalige communistische geheime politie, de SB, individuele kerkdocumenten en interviews met voormalige kerkmedewerkers en slachtoffers van seksueel misbruik.
Volgens journalisten van “Rzeczpospolita” konden zij in de diocesane archieven geen enkel bewijs vinden van een doofpotaffaire door de toenmalige aartsbisschop met betrekking tot de destijds genoemde gevallen. Bovendien werd Wojtyla, vergeleken met andere kerkleiders die tussen 1944 en 1989 te maken hadden met pedofiliezaken,heeft zich op voorbeeldige wijze gedragen.
De Poolse bisschoppenconferentie verdedigt Johannes Paulus II al jaren tegen beschuldigingen dat hij misbruikgevallen heeft verzwegen. In Polen wordt de voormalige Paus nog steeds als een nationale held beschouwd. Hij speelde een sleutelrol in de val van het communistische regime in Warschau en andere Oostbloklanden.
