Subsidies 2026: veranderingen en belangrijkste momenten voor kerkmonumenten

AMSTERDAM  2026 brengt niet alleen nieuwe kansen, maar ook belangrijke wijzigingen in subsidieregelingen. Voor kerken en maatschappelijke organisaties is het belangrijk om op de hoogte te blijven van wijzigingen in subsidies en tijdig te starten met aanvragen, zodat kansen niet verloren gaan.

De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van 2025 op een rij, wanneer verandert wat, en waar moet u nu al rekening mee houden?

Wat verandert er in 2026?

Energie-Investeringsaftrek (EIA)
In 2026 is de EIA inhoudelijk uitgebreid. Nieuw is dat accu’s (batterijen) voor opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit expliciet zijn opgenomen als subsidiabele investering. Dit maakt het combineren van zonnepanelen en energieopslag aantrekkelijker, zeker nu netcongestie toeneemt en de salderingsregeling in 2027 afloopt. Daarnaast zijn de technische eisen en verwijzingen naar energieadvies duidelijker aangescherpt.

Milieu-investeringsaftrek (MIA – BREEAM & GPR)
De MIA is in 2026 geactualiseerd. Een belangrijk onderdeel van deze regeling is het werken met duurzaamheidskeurmerken voor gebouwen, zoals BREEAM (internationaal erkend) en GPR (veelgebruikt in Nederland), die de milieuprestaties van gebouwen beoordelen. In 2026 is de GPR-versie verhoogd naar 4.5 en is voor utiliteitsgebouwen met een industriefunctie de maximale gebouwgrootte verruimd. Hierdoor komen ook grotere projecten eerder in aanmerking. De subsidiebedragen per m² blijven gelijk, maar het toepassingsbereik is vergroot.

Instandhoudingssubsidie Rijksmonumenten (SIM)
Voor de aanvraagronde 2026 is de SIM-regeling op een aantal punten aangepast. Het beschikbare budget is vanaf 2026 structureel vastgesteld op € 103 miljoen per jaar. Het grootste deel daarvan is bestemd voor gebouwde rijksmonumenten, waarbij € 5 miljoen specifiek is gereserveerd voor grote kerkgebouwen.

Ook de verdeling tussen kleine en grote aanvragen is gewijzigd en beter afgestemd op de praktijk. Voortaan gaat 60% van het budget naar kleine aanvragen en 40% naar grote aanvragen. Bij gebouwde rijksmonumenten ligt de grens tussen klein en groot bij een herbouwwaarde van € 8,3 miljoen. Dit geeft meer duidelijkheid en voorspelbaarheid voor eigenaren.

Daarnaast is er in 2026 expliciet budget opgenomen voor verduurzamingsonderzoeken. Hiervoor is € 1,6 miljoen beschikbaar. De verantwoording van deze onderzoeken is vereenvoudigd en loopt voortaan mee in de reguliere eindverantwoording, wat de administratieve lasten verlaagt.

DuMaVa – Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

De DuMaVa-regeling is momenteel gesloten en opent opnieuw op 1 juni 2026. De exacte voorwaarden worden nog gepubliceerd, maar de regeling blijft zeer relevant voor maatschappelijk vastgoed en monumenten zonder woonfunctie.

ISDE
De ISDE-regeling is in 2026 op enkele punten aangepast voor zakelijke gebruikers. Voor lucht-waterwarmtepompen wijzigt de opbouw van de subsidie: voor een tweede of volgende lucht-waterwarmtepomp vervallen het startbedrag en de energielabelbonus. Voor deze extra installaties geldt alleen nog een vast subsidiebedrag per kW. Voor de eerste lucht-waterwarmtepomp blijft het startbedrag bestaan, al is dit in 2026 verlaagd.

Daarnaast zijn er extra milieueisen ingevoerd. Vanaf 2026 komt geen subsidie meer beschikbaar voor split lucht-waterwarmtepompen met een laag koudemiddelvulgewicht en een hoge Global Warming Potential (GWP), in lijn met Europese regelgeving om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

Ook zijn enkele procedurele voorwaarden vereenvoudigd. Bij aansluiting op een warmtenet is het niet langer nodig om bewijs van verwijdering van de aardgasmeter aan te leveren; een bevestiging van de netbeheerder volstaat. Dit geldt ook voor zakelijke toepassingen van lucht-waterwarmtepompen.

Subsidie-agenda 2026: wanneer gebeurt wat?

Wacht niet te lang met het starten van het aanvraagtraject. Sommige hebben aanvullende voorwaardes of vereisen vooronderzoek.

Wat betekent dit voor uw plannen?
De wijzigingen in 2026 laten zien dat verduurzaming, energieopslag en multifunctioneel gebruik van vastgoed steeds belangrijker worden. Tegelijkertijd vragen einddata en aangescherpte voorwaarden om een doordachte planning.

Er is vaak meer mogelijk dan op het eerste gezicht lijkt. Met een tijdige inventarisatie kunnen regelingen slim worden gecombineerd, waardoor investeringen beter haalbaar worden en projecten toekomstbestendig blijven.