KEULEN De Duitse theoloog Michael Seewald ziet een ambivalente rol voor religie in de politiek en de samenleving. Religie kan zowel verbindend als destructief zijn, zei Seewald gisteren in dagblad “Kölner Stadt-Anzeiger” .
“Religies kunnen van vreemden vrienden maken, maar ze kunnen ook van vrienden vijanden maken”, aldus de hoogleraar dogmatiek uit München. Evenzo kunnen ze democratieën versterken of bijdragen aan de legitimering van dictaturen. Deze ambivalentie is geen extern misbruik, maar is inherent aan religie zelf.
Waarschuwing voor politieke uitbuiting in de VS
Met betrekking tot de huidige ontwikkelingen, met name in de VS, waarschuwt Seewald voor het politiek gemotiveerde gebruik van religieuze motieven. Daar ontstaat een “mengeling van christelijke fragmenten”, bijvoorbeeld door de combinatie van Bijbelse citaten en sociaal-politieke slogans. Dit vereist verzet – niet alleen politiek, maar ook binnen de kerken.
Tegelijkertijd benadrukte Seewald de bijzondere rol van de theologie. De taak is om kritisch te reflecteren op religie en deze in context te plaatsen. “De taak en functie van de theologie is om religie te temperen – ’temperen’ door middel van reflectieve afstand.” De theologie moet onderzoeken of religieuze rechtvaardigingen historisch verantwoord en plausibel zijn in de huidige tijd.
Hij benadrukt het belang van evenwicht: theologen moeten een duidelijk standpunt innemen, maar tegelijkertijd afstand bewaren van politiek activisme. Seewald stelt dat hij een “hete” theologie die zelf ontaardt in activisme met scepsis bekijkt.
Hij doceerde recentelijk dogmatiek aan de Universiteit van Münster. Vanaf het zomersemester van 2026 zal hij hoogleraar zijn aan de Ludwig Maximilian Universiteit van München. De in 1987 in Saarbrücken geboren theoloog studeerde katholieke theologie, politicologie en filosofie in Tübingen, Pune (India) en Frankfurt am Main.
